Het tooneel

838 0
close

Warum möchten Sie diesen Inhalt melden?

Bemerkungen

senden
s.n. 1916, 16 September. Het tooneel. Konsultiert 26 August 2019, https://hetarchief.be/de/pid/z89280680r/
Text zeigen

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software

Het Tooneel 2e Jaargang Nr 1 — 16 September 1916 Beheer en Redactie : Kerkstraat, 13, Antwerpen 10 Gentiem HET TOONEELSEIZOEN Zoohaast wij vernomen hadden dat de opening van het speelseizoen 1916-1917 vastgesteld was op Zatur-dag, 16 September, trachtten we den bestuurder, den heer Bertrijn, te pakken te krijgen om van hem het een en ander te vernemen dat de le-zers van «Het Tooneel» kan interes-seeren.Alhoewel onze sympathieke directeur nu niet goed te spreken is voor een intervieuw heeft hij nochtans met de meeste bereidwilligheid de gevraagde inlichtingen verstrekt. — Ja, mijn waarde, zei ons de directeur, ik verkies veel liever dat het publiek bij 't einde van het seizoen kan zeggen : er is veel en goed ge-werkt, dan te hooren uitroepen bij den aanvang : veel beloven en weinig geven... — Heelemaal van uw gedacht, directeur! Maar u hebt wis en zeker een speelplan opgemaakt en om daar-mede kennis te maken in 't belang onzer talrijke lezers, zijn we U ko-men vinden. Wij begrijpen heel goed dat de beste en rechtzinnigste inzichten en voornemens soms omver geworpen worden door niet te voorziene en on-vermijdelijke oorzaken. Maar, zonder de minste zucht tôt vleien mogen we toch wel zeggen dat U, die een man is van de daad, zoo-veel als het in uw macht is, woord zult houden. Het vorig seizoen heeft trouwens bewezen dat U, met be-pprlite krnchten er mHdc'cn, litstc kend werk geleverd hebt. — Ik dank U voor die deugddoen-de waardeering die grootendeels mag toegekend worden aan mijne ver-kleefde medewerkers. Het speelplan dat ik U zal mededeelen, zal zoo stipt mogelijk gevolgd worden. Het seizoen openen we met «Pari-sina», het lyrisch drama van Gittens en Keurvels. — Bravo ! directeur. Dat is een daad van diepgevoelde piëteit, eene schoone hulde aan de nagedachtenis van Keurvels, den grooten Vlaam-schen strijder en kunstenaar, wiens meesterwerk alzoo bij het publiek zal bekend geraken, vooral bij de jonge-re generatie. Mocht nu uw edel stre-ven op prijs gesteld worden door ons Antwerpsch publiek en vooral door de Vlaamsgezinden, dan zal uw moei-te niet te vergeefs geweest zijn. En niet alleen uw moeite, maar ook de enorme kosten. Want, tusschen haak-jes gezegd, we vinden uwe pogingen toch nog al vermetel en des te stou-ter en gewaagder daar dit kunstpro-dukt als openingsstuk moet dienen! — Jawel! dat wil ik niet ontken-nen. Een opvoering zooals die van «Parisina» gaat met zeer groote uit-gaven en moeilijkheden gepaard: een volledig oi'kest, een vrouwen-, man-nen- en kinderkoor vergen natuurlijk aanzienlijke financiëele opofferingen, «Het Meisje van Arles» is een suc-ces geweest en ik denk dus dat «Pa-risina», dit werk van eigen bodem, dat in de best verzorgde voorwaar-den voor het voetlicht zal komen, een talrijk en dankbaar gehoor zal vinden.— Wij denken het met U, directeur, en wij hopen het van harte En wat komt er dan aan de beurt? — Een heele reeks heropvoeringen en ook enkele nieuwe stukken : «D( Naakte Vrouw» van Bataille, «De Slet»,een nieuw werk van Scheltjens: «De dwaze Maagd» van Bataille «Kleine Menschen» van den Neder-lander van Waasdyck; «Allerzielen>: van Heyermans; «Nora» van Ibsen waarin mijn vrouw de titelrol za. overnemen van Mevr. Dilis; «Mevr Warren's Bedrijf» van Bem. Shaw «De roode Toga» (Rechters eerzucht) van Brieux; «Gaat en Vermenigvul-digt» van Haugen; «Mijnheer Alphonse» van Dumas, fils; «De Hin-derlaag» (L'Embuscade), van Kiste-maeckers; «Mea Culpa» van M. Van Riemsdijck; «Anne-Mie» van Faesen : «Zaza», met mijn vrouw in de titelrol; «Een Boete» van Suze Lachapel-le - Roobol; «Verstrooid Vrouwtje» Waarschijnlijk gaat ook «Koning Hagen» van Hubert Melis ; «De Redite Lijn» van Fabricius en «De Win-keljuffrouw» van Fonson en Wiche-1er, in de vertaling van Moortgat dat in Holland gespeeld werd door d( Vlaamsche artisten en een kolossaa succès bekomen heeft. Voor dit laat-ste werk zouden er een paar decorc moeten geschilderd worden. Maar oJ de Stad tôt het bestellen zal overgaar durf ik niet bevestigen. Ook is hel niet onmogelijk dat we «Shylocks geven met Piet Janssens... Ik heb terloops gezegd, een paar werken tei lezing gekregen van stadsgenooten. — En van het repertorium var verleden jaar zullen we voorzekei toch ook nog wat te zien krijgen — Ongetwijfeld! De meeste stukken werden door het publiek zeei goed onthaald en zullen stellig er vast met plezier teruggezien worden o.a. «Het Schandaal», «De Kleinen» «Pro Domo», «Medea»», «De Dief» «Margaretha Gauthier», «Het Meisje van Arles», «Spoken» van Ibsen,«Eer Misdadige», «Op Hoop van Zegen» «Het Zevende Gebod», «De Kleinf Lord», «Het Slachtoffer» en «Df Meester der Smeltovens». Ziedaar wat we voorzeker zuller spelen, misschien op een paar uit-zonderingen na, die niemand voorzier kan. — Opperbest, directeur, opperbest Met machtig veel genoegen hoorer wij dat er veel oorspronkelijk en vee I mrictv.er!. voor Uoi v^cx*A5îxt zax gc-bracht worden. — We wenschen niets liever dan kunstwerk te leveren. Om de beurt zullen we trachten een oorspronkelijk en een uitheemsch werk op te voe-ren. Dat zal afhangen van de op-komst van het publiek. Verleden jaar hebben we 300 ver-taalde en niet minder dan 150 oor-spronkelijke akten gespeeld, terwij in normalen tijd het lastcohier de opvoering eischt van 1/3 oorspronke; lijke akten. Wij zijn dus een hee' eind verder gegaan alhoewel er geer verplichting was. — Ja, waarde directeur, uw stre-ven tijdens het verleden seizoen is door ons publiek wel naar waarde ge-schat en ik geloof dat U aile reder gehad hebt om tevreden te zijn ovei den uitslag. N — Meer dan tevreden. Ik kan hei publiek niet genoeg bedanken omdai het onze pogingen zoo goed gesteunc heeft. — Des te meer hebt U reden t< over om U geltikkig te achten, U ei Uwe verkleefde medewerkers,daar ei veel kunstwerk gepresteerd en he' bewijs dus geleverd werd dat he' niet noodig is voortdurend het dra kenrepertorium aan te spreken om t< gelukken. Die tijd is Goddank, voor bij ! — Jawel, en indien het publiel blijft opkomen lijk verleden jaar... — En waarom zou het dat niet 't Vorig jaar hebben we gehoord da meerdere bezoekers van uwer schouwburg, die vroeger regelmatij naar den «Royal» of naar de «Va riétés» gingen, hunne verwonderinj uitdrukten dat onzen Neder landschen schouwburg over z u 1 k < eerste-klas elementen beschikte dii op uitstekende wijze de moeilijksti kunstwerken vertolkten. Die hebbei dus den weg naar uwe kunstinstel ling gevonden en zullen dus wel blij ven komen. — Dat hoop ik met U. Onbeken< is onbemind. Ik heb ook meerderi bewijzen gekegen van aanmoediginj en waardeering van stadgenooten dii niet wisten dat wij zulk degelijl werk konden voortbrengen. — En uw personeel, directeur blijft dat onveranderd? — Ongeveer. Heer Herreygers zul len we misschien een paar maandei moeten missen, daar hij van de bui tenlucht geniet om zijn gezondhei( te herstellen. Als nieuwe aanwinstei kan ik u melden: Mej. Jeanne Jans sens, zuster van Mevr. Magda Jans sens en de heeren Van Thillo, die l 2,v Dichter en Toondicbter van " PARI SUN A Treurspel in 4 bedrijven waarmede l eden bet tooneelseizoen begonnen wordi. Frans Gittens v * Edward Keurvels a in de «Palatinat» aan 't werk gezien : hebt, en Van Roy, een der beste leer-lingen van de klas van den heer Sab-! be. ^ — En hoe lang denkt U te spelen ? t — Zeven voile maanden: van den ? 16n September tôt den 15n April 1917. Wat meer is, wij hebben er ï een speeldag per week bijgevoegd, namelijk den Maandag. Dat maakt 3 dat wij 5 vertooningen welkelijks zul-î len geven: 's Zaterdags, 's Zondags 3 (2), 's Maandags en Donderdags. 1 — Welnu, directeur, dat is dus een heele tijd welke U de gelegenheid zal geven uw s c h 0 0 n programma — want dat is het ongetwijfeld — uit î te voeren. En, zooals we reeds zei- 2 den, we zijn innig overtuigd dat het •; publiek nog talrijker zal opkomen î dan verleden seizoen.... Goede waar c prijst zich zelf ! Met deze woorden namen we af-> scheid van den knappen bestuurder van ons uitnemend gezelschap. Onze lezers zullen dus met genoe-1 gen vernemen dat het speelplan uit-stekend opgemaakt is. De uitwerking ervan, wij durven 1 het gerust voorspellen zal de moei-lijksten bevredigen. j HET TOONEEL. Aan onze Lezers. Met dees nummer begint de twee-de jaargang van «Het Tooneel». Wij zullen wel niet meer moeten uiteenzetten wat we zinnens zijn te doen: de vorige jaargang heeft genoeg aangetoond wat ons werkplan is en op welke wijze wij onze belof-te gehouden hebben. De voortdurende en stijgende bij-val van ons blad was voor ons het beste bewijs dat we op den goeden weg waren en de schoonste aanmoe-diging om voort te gaan. Tijdens het vorige seizoen ontvin-gen we meerdere bewijzen van wel-gemeende waardeering van vooraan-staande persoonlijkheden in de Kunstbeweging. Andermaal zal onze betrachting zijn het publiek in te lichten over ailes wat er omgaat in de Kunstwe-reld.Onze kritiek zal wezen wat ze al-tijd was: eerlijk en oprecht. Vriendschap noch vijandschap zul-ten de drijfveeren zijn voor onze be-oordeeling, doch steeds het hooger belang van de kunst zal ons leiden. En met die gedragslijn is ons kunstminnend publiek volkomen t'ac-coord ! HET TOONEEL. " Parisina,, Het Poëma. De geschiedenis van Parisina, de jeug-dige Italiaansehe prins.s, die 't geluk yindt bij lïaar stietzoon Ugo, met vvien ze iii bloedschande le£ft tôt de menschelijke gei^ehtiglieid beiden veniietigt, vertoont gelijkenis met de oud-Grieksehe legende van Phedra — den lezer vooral bekend door het treurspel van Racine — en ook eemgszins met de liefde-tragedie van die andere Italiaansehe schoone, waarvan Dante m den vijfden zang van, zijn «Hvlle» het verloop verhaalt: Franeesea di Rimini, Hartstochtelijke figuren als Parisina be-koren niet alleen hun minnaars, doch trek-ken eveneens de kunstenaars aan. Talrijk zijn dan ook de dichters, welke deze onge-wone vrouw bezongen, die zulke passie te vvekken wist en met zooveel glo-d die lief-de beantwoordde, dat zij met haar gelief-de aile menschelijke wetten tart tôt beiden, bezaligd, den dood in g aan. In 1815 dichtte lord Byron zijn «Parisina», bewerkt naar Italiaansehe bronnen. Zijn werk werd door Romani b&nut om er een libretto voor Donizetti uit te trekken. Deze opéra werd met ov.rgrooten bijvai voor de eerste maal vertoond in 1833 op den Pergolèse-schouwburg te Florence Thaus is voor velen het bestaan van dit zangspel onbekend. In 1839 werd een Parisina van William Bennet te î,on<i. n gege-ven en in 1878 litt Giribaldi te'Montevideo een gelijknamig werk uitvoeren. — ïv-n Italiaansehe dichter, Dominico ïu-miati, schreef insgelijks een Ugo et Parisina door deu komponist Veneziani op mu-ziek gezet. Deze partituur wijst op ster-ken invioed van Schumanu. Een ander landgenoot der heldin, Rovocanachi, be-stude-rde haar geschiedenis en gaf een boek uit, dat den opmerkelijken titel: «Fen Italiaansehe Phedra» draagt. ^ Olivier d.'i" ai ;1p7.p besv-rkitifi" «jjj uastlgo sin vengaza» (De straf zonder wraak) van den grooten Spanjaard Lopé de Vega (1562-1635.) Eiudelijk w-rd op 26 April 1912 in den grooten vScala-schouwburg van Milaan.een Parisina van Gabri'ële d'Annunzio, met muziek van Pietro Maseagni, voor 't voet licht gebracht. We zullen ons bepalen bij £en korte be-spreking van htt stuk, dat Frans Gittens schreef en door Edward Keurvels tôt een lyrisch drama herwrocht werd. Frans Gittens (1842-1912) was niet een groot dramaturg. Toch mogen een paar zijner werken geKkend worden ouder het weinig goede dat onze tooiitelliteratuur,na haren herbloei met van Piene, voortbracht Deze stukken, we bedoelen inzond-rheid Jane Shore en «De Maire van Antwerpen» bereiken geen hooge kunstwaarde, zijn on-beholpen van stijl — we wijzen hier niet alleen op de soms gewrongen en slordige taal —, doch zij bezitten tooneelhoedanig-heden en bevattaru treffeade tafereelen.die den tôt luisteren geneigden toeschouwir roeren,boeien,soms meesLpen. Hebben deze,wel wat op de.ni smaak van de menigte berekende drama's,de Vlaamsche dramati-sche letterkunde niet met groote schreden vooruitgeholpen,zij hebben toch den kunst-zin gelouterd van de op drakenkost ver-slingerdc schouwburggangers uit den tijd, dat «De twee Verstootelingen», «De twee Weezen»,en andere belangwekkende paren met, de «Londensehe Bandieten» en «De Bultenaar», avond 11a avond, de zaal van orkestzetel tôt engelenbak deden volloo-pen. Voor de stukken van Gittens bkven de ar.u sterke emoties «n zenuwschokken-de sensaties gewone bezo.kers niet weg. Zoo bereidde deze dramaturg de baan voor latere schrijvers, die het peil onzer nationale tooneelkunst wilden verheffen. Wat Frans Gittens voortbracht mag tôt d<e de-gelijke volkskunst gerekend worden, al zou een weinig meer verfijning in de uit-w.rking der toestanden, wat minder los-heid van stijl en wat meer verdieping in de psychologie der soms nog al willekeu-rig geschetste «heldenszeker niets aan leef-baarheid en kunstwaarde der spelen af-breuk hebben gedaan. Gittens was een groot bewonderaar van Shakespeare. Vertelt men niet — se non è vero, è bene trovato ! — dat hij zich eens lichtteekenen liet, stareud op e?n doods-hoofd, hetwelk in zijn hand rustte — lijk ieder zich den meest-volmaakten Shakespeare held: Hamlet, voorstelt? Wat daar ook van zij, in zijn werken, in Jane Shore eu niet het minst in Parisina, is de invioed van den grooten Will onloochenbaar en dit leidt soms tôt zeer zwakke nabootsingen' welke ook nog bij andere dramaturgen.die de spelen van Shakespeare uitpluisden, aangetroffen worden. H:t einde van Parisina, 0111 ons overzieht bij dit werk te bepalen, waar de door smart overstelpte her-tog de godheid en de natuurkracliten op-roept t-r vernietiging van zijn eigen le-ven.doet denken aan koning Lear's boven-menschelijke wanhoop... doch alleen om

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software

Er is geen OCR tekst voor deze krant.
Dieses Dokument ist eine Ausgabe mit dem Titel Het tooneel gehört zu der Kategorie Culturele bladen, veröffentlicht in Antwerpen von 1915 bis 1940.

Bekijk alle items in deze reeks >>

Zufügen an Sammlung

Ort

Zeiträume