Het Vlaamsch heelal: katholiek - zondagsblad

303 0
close

Why do you want to report this item?

Remarks

Send
s.n. 1916, 05 August. Het Vlaamsch heelal: katholiek - zondagsblad. Seen on 22 August 2019, on https://hetarchief.be/en/pid/9k45q4sm9b/
Show text

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software. 

5 Augusti 1916 Nr 32 39e Jaargang HET VLAAMSCH HEELAL Vrij en Onaîhankelijk Katholiek volksgezina weekoiaa voor viaamscne en Aigemeene Beiangen Voor een jaar fr. 5.— Voor 6 maanden » 2.75 Voor 3 maanden » 1.50 Voor Nederland » 5.50 Voor 't Groot Hertogdom Luxemburg. . » 5.50 Voor andere landen » 7.00 Dit blad verschijnt den Zaturdag morgend.— M en teehent in bij den Uitgever en in aile postbureelen, alsooh bij de briefdragers. Hoofdopsteller : JOHAN LEEMANS Deo Juvante Vincam ! Aile artihelen en mededeelingen moeten vôâr Donderdag anond ten bureele besteld zijn, uitgenomen de aanhondigingen, die worden ingewacht tôt Vrijdag middag. Afzonderlijke nummers van dit blad zijn te bekomen ten onzen bureele, Carnotplaats 65. — 10 centiemen het nummer. \.vx it o.vm i\<; i;\ Den regel fr. 0.20 Kleine aankondiging » 0.50 Begrafenisbericht . . . » 5.00 Groote aankondigingen bij overeenkomst. Voor aankondigingen buiten de provincie, vende men zich tôt de Amende HA VAS, Martelarenplaats 8, Brussel, en Beurs-plaats 8, te Parijs. Voor aile andere aankondigingen ten bureele Carnotplaats (Laar) «ïîi, Borgerhout-Antwei'pen Geven en Ontvanqen Het is gelukkiger en aangenamer, staat er geschreven, te kunnen geven dan te moeten ontvangen. Deze stel-regel wordt thans in ruime mate nageleefd door klein en groot, want nooit wierd er meer gegeven dan thans, zoodanig dat het bij velen verwondering baart, dat er nog zooveel kan gegeven worden. Velen zijn thans doordrongen van oprechte naastenliefde en 't is die liefde die hen doet handelen en betrek- kelijk gelukkig maakt. * * * Dit geluk spruit ook voort uit het feit, dat zij die geven kunnen, zich in betrekkelijk goeden toestand bevinden, alhoewel er ook zijn die meer geven dan zij kunnen ; maar het geluk komt toch meer voort uit de overtuiging van den volbrachten plioht, uit de welbe-grepen naastenliefde, want velen hebben thans veel minder inkomen, veel min-der winst of veel minder loon dan vroeger, en toch geven zij meer dan in de dagen van welstand, omdat zij bevroeden dat nood en lijden thans op buitengewone wijze moeten geholpen worden. » * * Tegenover dit algemeen hulpbetoon en die welbegrepen broederlijkheid, is de woeker in levensmiddelen des te afschuwelijker. Terwijl iedereen zijn best doet om medemenschen te helpen, zijn de woekeraars enkel bedacht op winst, op onredelijke en onwettige winst en trachten fortuin te winnen uit de aigemeene ellende. En wanneer zij gepraamd worden hunne koopwaren aan billijken prijs af te staan, weigeren zij zulks onder de meest onmenschelijke gezegden. * * * Nevens hen mogen de welhebbenden plaats nemen die niet genoeg geven volgens hunnen stand en hunne fortuin. Zij zijn doorgaans slechter dan Calvi-nisten ; die leerden ten minste geheel hunnen intrest, na hunne persoonlijke behoeften te hebben geregeld, aan de armen of noodlijdenden ai te staan. En om niet bij te dragen in de talrijke goede inrichtingen die thans bestaan, weten zij allicht eenen uitvlucht te vinden om niets te moeten geven. * * * Tusschen de geholpenen zijn doorgaans eenige personen die aile hulp onwaardig zijn of deze niet behoeven. Die enkele gevallen zijn voldoende om bij eenigen de beurs gesloten te houden, al kennen zij persoonlijk die lieden niet en al is de beschuldiging meermaals slechts eene veronderstelling door kwaadwilligheid ingegeven. Zij beroe-pen zich enkel op 't « hooren zeggen » en denken daardoor tegenover al andere noodlijdenden ontlast te zijn, hoe drin-gend ook deze lieden hulp noodig hebben en hoe waardig deze er van zijn. * * * Het is nu niet uitsluitelijk de gewone armoede of 't gewoon gebrek dat moet geholpen worden. Duizenden lieden, zelfs van den welhebbenden stand, zijn in moeielijkheden geraakt die hen dwingen hulp te aanvaarden die zij anders niet noodig hadden. Voor de enkele misbruiken en onwaardigen die er kunnen bestaan, mogen die lieden niet miskend of verwaarloosd worden. * * * Gelukkiglijk wordt ditbegrepen door hen die, doordrongen van naastenliefde en broederlijkheid, den stelregel indach-tig zijn : « dat het gelukkiger is te : geven dan te ontvangen », gelijk de H. Paulus het aan zij ne volgelingen leerde. Daarom bloeien en groeien thans aile maatschappijenen komiteiten, die tôt hoofddoel hebben hunne medemenschen te helpen. * * * Tegen den woeker diende daarom streng gehandeld te worden. Het is niet toegelaten wanneer het algemeen hulpbetoon zooveel opofïeringen vraagt, dat enkelen op onwaardige, op onwet-telijke en op onmenschelijke wijze fortuinen winnen ten nadeele der volksvoeding. Krachtiger stemmen dan de onze dienden daartegen op te komen. Aile menschen van goeden wil en van eenigen invloed moesten het als eene plicht aanrekenen, den woeker den kop in te drukken en de strengste eerlijkheid te eischen in den eetwaren-handel.* * * Het is ongelukkiglijk een ingewor-teld kwaad. In aile tijden en in aile eeuwen heeft de woeker de volks-ellenden grooter gemaakt dan zij werkelijk zouden geweest zijn. Maar in die tijden wierd er toch krachtiger tegen ingegaan, vooral door klooster-lingen, waartusschen de Franciscanen zich deden onderscheiden. De woeker ontziet niemand, noch vrienden, noch vijanden, zoodat hij met dezeflde maat zou dienen gemeten te worden. J. L. DE TOESTAMP HIER EN ELDERS NEDERLAND. — Een moeielijk iets voor Nederland is het feit, dat het over vele overtol-lige voedingsmiddelen beschikt en deze niet mag o( kan uitvoeren als in gewone tijden. Maar ondanks dien overvloed blijft in Nederland toch ailes duur en de woeker speelt er baas gelijk in andere landen. Ook wordt er nog veel gesmokkeld ondanks de genomen maatregelen aan de grenzen, hetgeen het Staatsbestuur reeds dikwijls in moeielijkheden heeft gebracht. — De godsdienstige herleving, die bij 't uit-breken van den oorlog in aile landen wierd waargenomen, was in Nederland opmerkens-waardig. Maar de verslapping is er ook gekomen, in aile godsdienstige richtingen zonder onderscheid, gelijk de grootmoedigheid en opoffering er ook grootendeels verminderde. 't Is een algemeen verscliijnsel waarover later grondig zal kunnen gehandeld worden. —o— AMERIKA. — De Vereenigde Staten zijn gedwongen, bijzonder door den woeligen toestand van Mexico, de legeruitgaven merke-lijk te verhoogen. Het ontwerp bij den Senaat ingediend, voorziet eene uitgave van 312 mil-joen dollar of 1,560 miljoen frank. Dit overtreft de voorziene uitgaven van het ontwerp bij het Huis van Afgevaardigden ingediend, ongeveer met 1/3. In plaats van hunne sctiulden jaarlijks te kunnen afkorten gelijk dit vroeger het geval was, zullen de Vereenigde Staten dien post zien aangroeien gelijk dit voorheen in aile landen het geval is geweest. Onder voorwend-sel dat het nageslacht eveneens profijt zal trekken uit openbare werken en andere uitgaven van algemeen nut, wordt er nu veel ten laste van dit nageslacht gelegd, denkelijk meer dan het nut dat het uit dit erfdeel zal kunnen ontvangen. De wereldoorlog heeft dienaan-gaande ailes uit zijn verband gerukt, ook over zee en in niet oorlogvoerende landen. —o— CHINA. — De toestand in China is nog niet geruststellend. Er smeult vuur onder de assche. Wat opmerkelijk is, 't is dat vele vreemde troepen nog in Peking zijn om er desnoods de vreemdelingen te beschermen. De Amerikanen zijn er met 2,000 soldaten, de Franschen met I,000, de Engelschen en Russen elk met 500, de Italianen met 200 en de Japanners met 550. Van den anderen kant zijn er ook 500 Duit-schers en 500 Oostenrijkers. In geval van nood, zouden al deze troepen onder het bevel van eenen Japanschen generaal geplaatst worden. De Chineezen zelven hebben in Peking 30,000 man in gereedheid om mede de orde te handhaven. —o— PANAMA. — Volgens de laatste berichten, zou het Panamakanaal voor goed als onbruik-baar veroordeeld zijn, uit hoofde van den moerrasgrond, waartegen het uitbaggeren niets vermag. Het nieuws komt echter uit de Montréal Financial Times, zoodat het kan ingegeven zijn door geldspel op de fondsen. Ware het nieuws gegrond, het zou niet alleen eene ramp zijn voor het werk zelven, maar ook voor de fortuinen die er aan gewaagd zijn. —o— ROME. — Den 20 Juli, dertien jaar na het overlijden van Léo XIII, is zijn stoffelijk over-schot bijgezet in het praalgraf in de kerk van San Giovanni van Laterano. Deze overbreugiug had reeds eerder moeten plaats hebben, maar Plus X stelde zulks uit, uit vrees voor anti-kerkelijke betoogingen. Thans is ailes in de beste orde afgeloopen. Pax Uit de Gazettenwereld Reeds in 1869 was er spraak dat er in Amerika, het land der wonderen, een elektriek zetmachien voor dagbladen was uitgevonden. Er wierd niet veel geloof aan gehecht, evenmin als aan de uitvinding van een stoomrijtuig en een stoomvliegtuig. Die Alte und Neue Welt van Einsideln deelde zulks mede in 1869, blad-zijde 31, en meende dat er enkel bluf ot hum-bug in 't spel was. De kleine straatlokomotief heette Dampman of Stoomman, was zes voet lang, 7 1/2 voet hoog en kon 30 Engelsche mijlen in 't uur afleggen. Zij kostte 500 dollar. Het stoomvliegtuig was uitgevonden door den ingenieur Kaufmann, in Glasgow ; het stoomvliegtuig was een mekanieke vogel met een stoommachien van 70 paardenkracht en met een stuurroer. De uitvinder berekende dat het 40 Engelsche mijlen in 't uur zou kunnen afleggen. Deze uitvindingen, toen als bluf aanzien, waren de grondslagen of aanwijzers van de thans bestaande « automobils » en vliegtuigen, alsmede van de letterzettuigen en meer andere, die de bewondering der beschaafde en onbe-schaafde wereld afdwingen, en vooral van de gazettenwereld. Hildebrand IN EN 0M DE SCHOOL Losse Opstellen over Opvoeding en Onderwijs in min breeden zin XII Eene Voorbeeldig-e School (Vervolg) B. Het sludieprogramma biedt deze bijzouderheid aan, dat het meer dan waar ook rekening houdt van de eigen natuur van elk kind. Dit zegt genoegzaam, dat het onderwijs er geheel en al op den éénling toegepast is, maar toch beteekent zulks niet dat men er ieders grillen involgt en dat elkeen er doen mag wat hij wil. Verre van eene liefhebberij uit te maken, wordt integendeel de studie van elken leerling zoodanig saamgetrokken en aangevuurd, dat zij de meeste vruchten moet afwerpen. Ze wordt niet over tien onderwerpen per dag verspreid ; ze wordt ook niet buiten-mate vertraagd door het algemeen en gemeen-zaam werk eener klas. Hier bestudeert men slechts twee of drie vakken per maand : drie morgenden zal men b.v. vier uren natuur-wetenschap hebben, de drie overige morgenden telkens twee uren wiskunde en twee uren levende taal. Het is niet zoozeer de verschei-denheid der onderwerpen, die de belangstelling van den leerling opwekt, dan wel de verschei-denheid in het behandelen van hetzelfde onderwerp. Op die wijze gaat men veel dieper de zaken in, men onthoudt beter wat men leert, er is min verloren werk, meer vrucht voor eene zelfde krachtinspanning. Elke leerling verdiept zich verder in een zelfgekozen bijzonder onderwerp, hij leert proefnemingen te doen, en in de boeken te zoeken wat hij noodig heeft. De gemeenzame uitleggingen en besprekingen houden hem op de hoogte van het gezamentlijke werk, en verschaffen hem de voordeelen van een gepaste en gezonde ver-gelijking met zijn klasgenooten. C. De inrichting van het lichamelijk en zedelijk leven heeft voor grondbeginselen de dagelijksche bezigheden zôô te regelen, dat zij de noodwendigheden der kinderlijke natuur voldoen, en voor uitslag geven dat het lichaam en de wilskracht versterkt worden door het zenuwstelsel in evenwicht te houden. 's Mor-gens vroeg — om 6 uur voor de grooten, om 7 uur voor de kinderen beneden 10 jaar — wordt er, welke ook de weersgesteldheid zij, een « luchtbad » genomen op een door planken omheiad grasperk. Men doet eenige gezamentlijke oefeningen, in het bloote lichaam, onder regen of zounestralen ; geen betere opwekking ! van den bloedsomloop, geen krachtiger voor-behoedmiddel tegen aile soorten van ziekten, ; geen degelijker tegenwerking voor aile onge-| zonde nieuwsgierigheid. Er is door de gezond-; heidskundigen en de zedeleeraars nog niet voldoende de aandacht getrokken op de betrekking tusschen de naaktheid van het lichaam en de lichamelijke en zedelijke gezondheid. (1) De morgen telt vier studie-uren die meestes-deels in de vrije lucht, of wel in de klassen of in de laboratoria doorgebracht worden. Elk vak heeft zijn bijzonder lokaal. Zooals reeds gezegd is, is het werk er meestal persoonlijk, daar de persoonlijke opzoekingen en proefnemingen den voorrang hebben op het zuiver afgetrokken geheugenwerk. De namiddag is voorbehouden aan den handenarbeid — waar het tuinieren eene eerste plaats inneemt — en het spel. Gedurende mijn bezoek zag ik een « oorlogsspel » op dit thema : een luchtvlieg-tuig is in het bosch aangevallen, en twee partijen trachten, de eene het te redden, de andere het te overmeesteren. En weldra kon men de groepen leerlingen, de kaart in de hand, stelselmatig het bosch zien onderzoeken. Eene der bijzonderheden der school van M. Geheeb is de Schulgemeinde, de wet-gevende vergadering van al de bewoners der school. De invloed van den bestuurder is zoo groot en zijn innige verstandhouding met de overwegende leerlingen zoo doorslaande, dat de Groote Raad tôt hiertoe nog nooit tegen zijne wenschen ingegaan is. Maar, verzekert hij, indien het geval zich moest voordoen, dan zou hij er zich aan onderwerpen, want hij heeft genoeg betrouwen in de meerderheid zijner leerlingen, om zeker te zijn dat hun oordeel slechts na ryp beraad zal uitgesproken worden. En indien zij zich desniettegenstaande toch nog bedriegen, dan kan alleen de onder-vinding hen bewijzen dat zij ongelijk hadden. Is dat niet eeneheerlijke «staatsbiïrgerliche» (2) opvoediugsscbool ? Daarin verschillend van de Freie Schulgemeinde van Wickersdorf, heeft de Vergadering der Odenwaldschule geene rechterlijke macht. M. Geheeb meent toch dat de instelling eener rechtbank, hoe gematigd ook, te veel belang hecht aan de overtredingen en aan de overtreJers, en dat kinderen en jongelingen het zielkundig âjn gevoel niet kunnen bezitten dat noodig is om rekening te houden, in hun oordeel, van de onderbewustheid in do verleden, tegenwoordige en toekomende han-delwijzen van een jongen plichtige. Dit ailes, die gezonde en natuurljjke levens-wijze in de vrije lucht, de herhaalde deelneming aan de beschaving door bezoeken aan musea, schouwburgen, fabrieken, enz., te Prankfurt, te Heidelberg, te Mannheim of te Worms, het smakelijke en overvloedige voedsel, de lichte en nette kleedij, dit ailes, zeg ik, vormt eene vroolijke, werkzame en goedgezinde omgeving. Geene koortsachtigheid, maar geene lamlendig-heid ook. Daar de stofïelijke zorgen op een œconoom overgegaan zijn, kan de bestuurder zich geheel en al toewijden aan zijne leerlingen, die hem als een vader of een oude vriend beminnen ; aan zijne leeraars die hij bij een kopje thee gezellig rond zich verzamelt om over de leerlingen te spreken of om eene opvoedkundige nieuwigheid gezamentlijk te bespreken. Zelfs vindt hij den tijd zich bezig te houden met eene hinde, die hem overal als een trouwe hond volgt ; met eene raaf die uit zijne hand komt eten, en die broederlyk eene nog jonge ekster gaat voederen, met een arend en drie jonge uilen, die geen anderen voedster-vader kennen. Den dag van mijn bezoek werd de familie nog vergroot door een jonge, in de nabijheid gevonden valk, welke, na een paar uren wantrouwen, niet meer aarzelde zich door den meester te laten voederen. M. Geheeb is een gelukkig man. Na een langdurig en verbitterd strijden tegen duizend uitwendige moeielijkheden, is hij er in gelukt zijn ideaal te verwezenlijken. Hij heeft in zijne hand drie dikwijls tegenovergestelde machten vereenigd : het kapitaal, de wetenschap, de moed om zakelijk werk te leveren. Als oude vriend van Dr Lietz heeft hij het type der Land-Erziehungsheimen tôt eenen hoogau graad van volmaaktheid gebracht. Laat ons den bestuurder der « Odenwaldschule » nog lange jaren van bij val toewenschen in zijn heerlijk opvoedkundig laboratorium, een echt voorbeeld van de arbeidsschool der toekomst ! Yours (1) Bij de eerste verschijning van dit stuk, werd mij, van Nederlandsohe hooggewaardeerde zyde, opgeworpen, dat ik me hier « voorstander der naaktkultur » verklaar. Ik hoop dat de lezer klaar-der de toestanden zal inzien, en opraerken, dat ik hier alleen de indrukken van Ferriêre wedergeef. Ten andere, de waardeering voor een uitzonderlijk feit, dat onder hoogstaande zedelijke leiding gebeurt, sluit niet in dat het als algemeen geldend mag aanzien worden. Er zou hier veel over dit onderwerp te schrijven zijn, doch de tyden sohynen mij er nog niet rijp voor. (2) De opvatting, die Ferrièrb hier van de « staatsburgerlijke opvoeding » geeft, is, m.i., niet gjheel en al juist. Zij leidt veeleer tôt het vormen van deelen van een geheel, dan tôt persoonlijke opvoeding van den éénling.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software. 

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software. 

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software. 

Er is geen OCR tekst voor deze krant.
This item is a publication of the title Het Vlaamsch heelal: katholiek - zondagsblad belonging to the category Katholieke pers, published in Borgerhout from 1878 to 1930.

Bekijk alle items in deze reeks >>

Add to collection

Location

Periods