De dageraad: Belgisch weekblad, voorloopig te Londen

460 0
10 augustus 1918
close

Waarom wilt u dit item rapporteren?

Opmerkingen

Verzenden
s.n. 1918, 10 Augustus. De dageraad: Belgisch weekblad, voorloopig te Londen. Geraadpleegd op 22 juli 2019, op https://hetarchief.be/nl/pid/s17sn02c9b/
Toon tekst

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

1«te jaargang — Nr 9 — 1 PENNY Registered at the G. P. 0. as a Newspaper Zâterdaer. 10 Auerustus 1918 DE DAGERAAD BELGISCH WEEKBLAD. VOORLOOPIG TE LONDEN aankondigingen Per regel ... 1 sh. Groote vol gens overeenkomst BEHEER EN OPSTELRAAD : 28, VICTORIA STREET, S.W.1 Telefoon : Victoria 7099 ABONNEMENTEN Een jaar . 8 sh. Buitenland 10 sh. Zes maanden 3/6 „ 6 sh. DriA mttnden 2/6 A/A EEN OOG IN T ZEIL ! Stilaan, langzaam, maar zeker, nadert het uur der verlossing. Het uur waarop niet alleen ons land zal verlost worden van de slavernij der helsche bende die onzen grond onteert, maar ook waarop de schuldigen zullen verant-woordelijk staan voor het gerecht. Reeds vôôr den zoo deerlijk mislukten aan-val op de Marne, had von Kuhlmann, de Staatssekretaris voor Buitenlandsche zaken duidelijk te kennen gegeven.tot groote ergernis van Junkers en oorlogsprofiteerders, dat zijn geloof in een vrede per overwinning verdwe-nen was, en dat het er op aan kwam te redden wat nog te redden was bij middel van eene nieuwe vrede-offensief. De Rijkskanselier von Hertling liet de an-dere klok hooren van de op hol geraakte Duit-sche opinie. Natuurlijk. Het gevolg was, dat von Kuhlmann uitgejouwd werd, en er zoo maar als verrader moest te woorde staan. Maar nu zijn de kaarten gekeerd ; zoo von Kuhlmann in den Rijksdag werd uitgefloten, vond hij zijn wèerwràak in de uitbundige toe-juichingen die hem begroetten, zoodra de uit-slag van den slag der Marne door het Berlijn-sche volk gekend was. Het Wolff-bureau heeft het niet noodig geacht de protestaties van den socialist Haase over te seinen. Uit de rede van den vrijzinni-gen afgevaardigde Naumann, kunnen we er ons al licht van overtuigen dat het niet van de poes geweest is. Uit den mond van den Rijkskanselier hoor-de de Rijksdag, dat de twijfel aan de moge-lijkheid van een overwinning zich ook van het grootste deel van 't leger te velde heeft mees-ter gemaakt. Duizenden, ja honderdduizen-den soldaten, — sprak Naumann — zien thans in, dat een beslissende overwinning op al de volken der oude en der nieuwe wereld, die tegen ons in het vuur worden gebracht, volslagen onmogelijk is, ook al zouden wij ons tôt den laatsten man opofferen ! " De pan-germanistsche bladen hebben ook begonnen met hun hooi om te keeren. " Het algemeen hoofdkwartier, zegt de Frankfurter Zeitung, is hoegenaamd niet vijandig aan een vredebesluit bij onderhandeling in plaats van door de macht der wapens." En, na de Biirger Zeitung, het voornaamste orgaan der Keizersocialisten van de groep Scheidemann die haar jeremiasartikel eindigt met de woorden : " Zwart en duister is het uur ", komt de Vorwaerts aan de srijdlustigen den genadeslag toebnengen : " Het Duitsche volk begint eindelijk met zich rekening te ge-ven over den ernst van den toestand. Laat ons den moed hebben te bekennen dat, zoolang de oorlog duurt hij niet is gewonnen en dat hij kan verloren worden." In den vreemde nu, en vooral in de landen der Entente, vallen deze woorden natuurlijk niet in doovemans oor. De pacifisten, activis-ten en internationalisten, die nieuwe germaan-sche drijvuldigheid, vinden het uur natuurlijk gepast om hun vredesaanvallen te vernieu-wen en te versterken. Weer luidt het ordewoord niet alleen in hun bladen maar — en vooral —- in hun afzonder-lijke gesprekken — " vrede zonder annexaties noch vergoeding." Die formuul strookt ook met de verklarin-gen onzer activisten in redevoeringen en dag-bladartikels in hun bladen in Holland ver-schijnend en later hier in Engeland voortge-zet.Geen aanexaties noch vergoeding dit was de formuul door den Rijksdag gestemd als "vr% deoffer " en, daar deze stemming tôt nog toe niet gewijzigd werd ■— ten minste offioieel — mogen wij ze aanschouwen als het cffter;,jm van de Duitsche verwachting. Het was ook dit formuul hetwelk de basds uitmaakte van het verdrag van Brest-Litowsk waarmee de schijnheilige Trotzky Rusland aan Duitschland overleverde. Wij hebben gezien hoe dit vredesverdrag ten uitvoer kwam. Duitschland "annexeerde " geen Russisch grondgebied. Het liet zich enkel het schoonste en rijkste gedeelte van Rusland " aanbieden " door een groep aangekochte halfslachtige Russen die het met geweld aan de inboorlingen hadden af-geperst.Ook over vergoeding of schadeloosstelling houd Duitschland er spéciale begrippen op na. De likwidatie van Duischland's " schuldre. kening " bracht haar zeven milliard roebels op, voor de schade door haar geleden. De schade door Rusland geleden kwam ech-ter niet in aanmerking. Nu wordt in bezet Belgie een hevige pers-campagne gevoerd om onze rampzalige land-genooten aan te zetten in dien zin geweld uit te oefenen op ons landbestuur. In een ellenlangen brief aan zijn kollegas senatoren, heeft Léon van Peborgh —- onbe-wust hop>en we — hieraan een handje uitge-stoken.Aile baten helpen zegt het spreekwoord. Wij twijfelen er echter aan of het schrijven van den achtbaren voorzitter der maatschappij tôt dierenbeschermincf hi^r vnrw- "Dnït-cph^rc Ko trachting'en van eenig nut zal geweest zijn. Zijn uitvoerig maar ongegrond smeekschpft weerstaat niet aan de minste tegenspraak. Laat eerst uw slachtoffer los heeren Duit-schers ; ontruimt ons land. En als wij het zullen hebben ontsmet en de inventaris opge-maakt van wat uwe rooversbenden ons hebben gestolen, als wij zullen geschat hebben hoe gij ons zult kunnen in de mogelijkheid i stellen onze wonden te heelen, want totaal ! vergoeden is onmogelijk, wij hebben te veel geleden, als wij zullen geoordeeld hebben wel-ke straf u moet worden opgelegd, opdat gij, noch uw nageslacht er ooit meer aan den-ken moget een zulken aanslag te herbeginnen, dân eerst zullen wij er vrede met hebben. Flor. Eurton. ♦ Onderwijskunst Er werd zoo menigmaal geklaagd over de onvoldoende bezoldiging der leerkrachten. Dat is nu een maal het lot van de " martelaren der wetenschap " ! Men verheft hen tôt in de wol-ken ; men noemt hen pioniers der beschaving, weldoeners van het menschdom, De toekomst van het Vaderland is in hun handen, wordt plechtig verzekerd, en zôô de school, zôà het volk ! Maar men vergeet, dat de onderwijzers niet kunnen leven van schoone woorden en idealen. Er wordt den onderwijzer wel eens ten kwa-de aangerekend, dat hij bijpostjes bekleedt ; doch men gaat niet na of hij in staat is met zijn wedde zijn rang in de samenleving hoog te houden, zelfs op betamelijke wijze te voor-zien in het onderhoud der zijnen. Zeker, de onderwijzer heeft werk genoeg met school- en naschoolsche werken. Daaren-boven zijn leven is een voortdurende studie ; want men stel.t steeds hooger eischen aan de school —- aan de volkschool — en deze eischen klimmen met de vorderingen der wetenschap. Maar de onderwijzer heeft nog wat anders noodig dan een aanmerkelijke dosis kennis : gerustheid van gemoed, bedaardheid om met geduld de grillen en slechte neigingen der jeugd te verdragen en af te leeren. Een mees-ter kan niet met vrucht onderwijzen — vooral niet opvoeden — als hij v66r de klas staat met zorgen in het hoofd voor zijn gezin, of als een deel van zijn werkkracht moet bestemd worden aan den bijpost. Blind, ziendeblind, zijn de regeerders, welke niet volkomen beseffen, dat er onderwijskunst bestaat, ja kunst ! In zekeren zin is de onderwijzer ook een kunstenaar. En nu moge men zeggen : " kunstenaars worden geboren, niet gemaakt " — wij weten allen, dat ook de heer-lijkst begaafden zonder inspanning en geregel-den ijver niet tôt voile ontwikkeling komen ; dat de minder begaafden, door studie en aan-dacht op 't werk, althans zeer bruikbare me-dewerkers kunnen worden. Welnu, als de onderwijzer van in het begin zijner loopbaan moet uitzien naar bijverdiensten, en geduren-de het grootste deel van zijn ambtsleven zich nog moet afsloven met anderen arbeid dan schoolwerk, hoe kan hij het dan ooit tôt waren onderwijzer-kunstenaar brengen ? De toestand van den lageren onderwijzer' was in de laatste tijden eenigszins verbeterd, maar nog niet in voldoende mate. Over het algemeen, bijvoorbeeld, was de aanvangs-wedde te laag en het duurde te lang alvorens het maximum bereikt was. Als ons land we-der op dreef is, moet de aotie tôt verhooging van den loonstandaard herbeginnen. De be-windvoerders kennen het bekend devies : zôô de onderwijzer, zôô de school. De onomstoot-bare variatie daarop, moet hen ook in het hoofd geklopt worden : zôô wedde, zôô onderwijzer.L Clauwaert. ♦ Onze geïnterneerden in Holland " Klopt en u zal open gedaan worden" — staat er geschreven... De Belgische uitwijke-lingspers bleef roepen en kloppen om een be-ter voedselregeling voor de geïnterneerden te bekomen, en eindelijk heeft het Belgisch goe-vernement maatregelen genomen, en wel in den zin door De Dageraad voorgestaan : Zen-ding door onze Regeering van aanvullende le-vensmiddelen." Einde wel, ailes wel ! " Maar toch moet er ons iets van 't hart : Waarom duurde de be-treurenswaardige toestand zoo lang? Was het hier nogmaals 'n kwestie van administratie, die de uitvoering van de zoo drinpend noodige maatregelen op de lange baan schoof? * * * Ook de Nederlandschè Regeering heeft 'n regeling getroffen als volgt : De opperbevelhebber van land- en zeemacht heeft bepaald, dat aan de geïnterneerden van onderstaande artikelen thans per hoofd en per vier weken mogen worden toegekend : RfrvnH r" f\ nrrvrc>f r\ a 1Z P. m a i r\.o i K.G., aardappelen 16K.G., peulvruchten 0.5 K.G., kaas 0.3 K.G., kofne o. 1 K.G., haver-mout 0.1 K.G., gort 0.1 K.G. Ter aanvulling kunnen per man en per dag worden aangeschaft : deelen van slachtfvallen, als nieren, levers, staart, enz., visch, eieren, groenten, rijst, aardappelmeel of sago, melk, suiker, zout, peper, moste.'d en verdere spece-rijen, vermicelli, macaroni, jam, appelsiroop, ontbijtkoek, koffie-surrogaten, bouillonblok-jes, tapioca, een en ander te zamen tôt een be-drag van ten hoogste o fr. 50 per man en per dag. Voorts behooren aan te werk gestelde geïnterneerden in bedrijven, waarbij aan de werk-lieden hoogere rantsoenen zijn toegekend, b.v. mijnwerkers en landbouwers, de hoogere rantsoenen te worden toegekend, welke voor de bepaalde groep burgerlijke werklieden door den minister van Landbouw zijn vastgesteld. * * * En nu nog wat. Landgeaooten in Engeland zijn begonnen met " pakjes " naar bloedver-wanten en vrienden te zenden. Daarmee mag niet opgehouden worden ; want tusschen " be-sluiten " en "uitvoeren " ligt doorgaans een groote afstand... Als onze geïnterneerden zelf laten weten, dat het " pakjes-stelsel " voortaan onnoodig is, 't is te zeggen als het blijkt, dat er van wege onze Regeering genoeg afgezonden wordt, en vooral als het onbetwistbaar is, dat al de geïnterneerden op gelijken voet behan-deld worden — dan is het nog tijd genoeg om de opzending achterwege te laten. L. CLAUWAERT. ♦ Onze Belgische militaire gezant in Amerika LEON OSTEKRIETH Toen onze huidige ■ uijili m ijunuen, ua-ron Moncheur, met eene bijzondere zending gelast, zich naar de Vereenigde Staten begaf, vergezeld van generaal Leclercq, hoofd der militaire missie, had deze laatste, majoor Léon Osterrieth, aan zjin persoon gehecht. Ieder herinnert zich nog den grooten bijval door deze missie bekomen. Op aanvraag van onzen minister te Washington bleef majoor Osterrieth in Amerika om zich met de propaganda onledig te houden. Benoemd tôt militaire gezant, heeft onze sympathieke landgenoot zijn tijd niet ver-zuimd. Conferenties volgen elkander op. Ten. toonstellingen waar het beulenwerk der Duit-schers tastbaar is. Omhalingen om onze land-genooten behulpzaam te zijn, omhalingen voor de weduwen en weezen, in een woord, al wat kan gedaan worden om zijn medemenschen te helpen, wordt door Leorr Osterrieth op het voorplan gesteld. Ook wordt hij door onze overzeesche bond-genooten zeer hoog geprezen. Het boven-staande portret werd van hem getrokken korts v66r zijn vertrek naar Amerika. ♦ Koninklijk bezoek aan de vloet der V.-S. Koning Albert en Koningin Elisabeth be-zochten in Britsche waters de vloot der Vereenigde Staten. Dat melden de Engelsche bla- rlûtl 7nn A ûr mnar- i-vmctonrlî DE DUITSCHER OP DE HIELEN De Fransche artillerie volgt den Duitsch kort nabij Zôô zien de dorpen er uit waar de vijand verdreven werd De Duitsche rechtbanken Betreffende het instellen van Duitsche burgerlijke .eôi.ibankc.i woi dt wevestigd, dal de iebatten plaats hebben in de Duitsche taal. De zittingen zijn openbaar. Man kan in be-roep gaan, indien het voorwerp van het ge- . -;chil een waarde van 5.000 fr. vertegenwoor- . digt. De partijen zijn niet gedwongen door een advokaat vertegenwoordigd te zijn. De ge-rechtscommissarissen zijn aangeduid om de partijen te vertegenwoordigen en om hun be-iangen te behartigen ; op strafrechtelijk ge-bied vervullen zij de roi van verdedigers. In de Vlaamsche landstreek werden gerecht-commissariaten te Brussel en te Antwerpen gesticht; in Wallonie een te Luik. Te Brussel sn te Antwerpen is men van plan twee ge-rechtcommissariaten te stiebten, waaraan Duitsche advokaten zullen verbonden worden in hoedanigheid van gerechtscommissarissen. ' Volgens artikel 10 van het dekreet van den goeverneur-generaal, van 6 April 1918, zijn ' ieze rechtbanken slechts bevoegd voor zaken waarin een Duitscher of een onderdaan van sen met Duitschland verbonden of van een onzijdig land optreedt als gedaagde, vrager of belanghebbende. De Belgen kunnen dus ook vervolgingen tegen deze personen inspannen, 1 maar niet tegen Belgen of tegen onderdanen van andere hierboven niet genoemde landen. ' De zaken tegen Duitesche militaire personen □f tegen militairen der met Duitschland verbonden landen, of tegen bedienden en ambte-naren der Duitsche besturen zullen slechts bij uitzondering toepelaten worden. ♦ De honger in Weenen De bevolking ontvangt zelfs niet het half broodrantsoen De Arbeiter Zeitung deelt mede, dat de meeldistributie onder de Weensche bakkers zoo ontoereikend is geweest, dat vele klanten zelfs niet het ingekorte broodrantsoen hebben ontvangen. Sommige gezinnen hebben een ge-heele week op een half pond brood moeten teren. Tal van kleine bakkers hebben hun zaken gesloten, nadat zij slecht één enkelen dag in de loop der week brood hadden kunnen af-leveren. Het tijdperk van het halve broodrantsoen is in werkelijkheid voor vele verbruikers reeds een broodloos tijdperk geworden, zegt de Arbeiter Zeitung. Op de schaarsch voorziene vleeschmarkt van Weenen kom het meermalen tôt botsin-gen tusschen de politde en het opdringende pu-bliek, dat tegen de kleine rantsoenen protes-teert.♦ Kandidaten voor... een troon Naar het Berliner Tageblatt meldt zijn er niet minder dan 5 kandidaten voor den troon van Polen ; prins August-Willem van Bruisen ; aartshertog Karel-Stefaan van Oostenrijk ; hertog Albert-Eugeen van Wurtemberg ; prins Frederik-Christiaan van Saksen ; prins Cyriel, tweede zoon van den Koning van Bulgarie. Aie ri t-i 1 i \ron r»ii opn e fp rft-r\p»n \\TZ\rc* n? Gedachten over opvoeding Phantasie Men heeft het tegenwoordig geslacht wef :ens verweten, dat het te realistisch, te prac-isch is en geen 00g en oor heeft voor de rech-en^ der phantasie. Met name heeft ons onderwijs de klacht noeten aanhooren, dat het de kinderen te spoedig en te uitsluitend wil pasklaar maken /oor het maatschappelijk leven. Geheel ongegrond is dat verwijt en die tlacht niet. Maar, zooals ieder beweging, zoo s ook deze te verklaren uit wat aan haar voor-ifging. Wij leven in een tijd, waarin de nensch bovenal beschouwd wordt als lid der naatschappij, een beschouwingswijze, die in /roegeren tijd wel wat veronachtzaamd werd. Dat nu de persoonlijk waarde van iederen nensch en de idiëele goederen der mensch-Teid niet zoozeer op den voorgrond worden gebracht, als vroeger geschiedde, is volkomen :e begrijpen. Thomas Gradgrind, uit Dickens' f-lard Times, is misschien in de geheele we--eldliteratuur de scherpst geteekende vertegen-.voordiger dier " positieve " richting. " Een "nan van het positieve en het materieele ; een nan, die zich aan den regel vasthoudt, dat :wee maal twee vier is en niets daarboven, en lie zich niet laat ompraten, om iets daarbo-/en in te willigen." Zijn opvoedingssysteem s, dat men de kinderen niets dan fedten moet eeren. " Door feiten alleen kunt gij den geest /an met rede begaafde dieren ontwikkelen ; liets anders zal hun ooit van eenig nut we-:en."Misschien is het te veel gezegd, indien men >eweert, dat deze beschouwingswijze geheel s voorbijgegaan ; maar duidelijk is aan te too-len, dat zij haar vroeger overredingskracht l'erloren heeft. De rechten des poëzie, der verbeelding, worden steeds meer en meer erkend, ook in de Dpvoeding onzer kinderen. De vertelling komt bij het onderwijs weer in eere ; de macht van zang en muziek wordt beter gewaardeerd. Veel van wat verzuimd is, zal moeten worden ingehaald ; maar het mag verwacht worden, dat dan de holle, de leege phantasie, die met woorden zonder inhoud speelde, zal plaats maken voor een diepere, een emstige >pvaiting, die eenheid van denken en dichten srkent en diep doordrongen is van de waar-heid, dat de mensch van brood alleen niet kan leven. Al wat de mensch is en al wat hem drijft, kan door het verstand alleen niet omvat worden. Ons hoogste en heerlijkste bezit ontdek-ken wij alleen met het 00g der phantasie. Dan kan het verstand achterna komen, om de ont-dekkingen der verbeelding te registeeren, om namen te geven aan wat toch door geen naam kan worden uitgedrukt. Maar lichtend ons voorgaan, den weg wijzend naar nieuwe idealen, dat vermag alleen de verbeelding. Als kinderen suste de phantasie ons in slaap met schoone droombeelden ; als volwassenen roept ze ons telkens wakker met groote ver-wachtingen.T O

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.
Dit item is een uitgave in de reeks De dageraad: Belgisch weekblad, voorloopig te Londen behorende tot de categorie Oorlogspers. Uitgegeven in Londen van 1918 tot 1922.

Bekijk alle items in deze reeks >>

Toevoegen aan collectie

Locatie

Onderwerpen

Periodes