De eendracht: weekblad voor het Vlaamsche volk

314 0
15 oktober 1916
close

Waarom wilt u dit item rapporteren?

Opmerkingen

Verzenden
s.n. 1916, 15 Oktober. De eendracht: weekblad voor het Vlaamsche volk. Geraadpleegd op 25 april 2019, op https://hetarchief.be/nl/pid/ns0ks6kz83/
Toon tekst

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Eerste iaargang, Nr 7 — 15 October 1916. Prijs s 10 centiemen. Eerste Jaargang, Nr 7 — 15 October I9IS. k*sbm08bsih«eki$iiî«ak2biî«ara$aaa™«ïaaaba»yas2k5m3ss«zh»?52h**mhw>^^ DE EENDRACHT Weekbiad voor het Vlaamsche Volk. ABONNEMENrSPRIJS : Een jaar fr. 5,20 Zes maanden » 2,60 Drie maanden » 1,30 Geene abonnenten worden aangenomen, die niet op voorhand het bedrag hunner inschrijving laten geworden. BUREELEHt Voor het Generaal Gouvernement : PRINSESSTRAAT, 16, ANTWERPEN. Voor het Etappen- en Operatiegebied : KON1NKLIJKE TAVEERME, HARiHiERSTRAAT, 10, GENT. Postchekrekening N* 86. AJ&NKONDIGiiiQEgg; : Prijs naar overeenkomst. Ongeteekende stukken worden niet opgenomen. Geene handschriften worden teruggezonden. BOEKBESPREKING : Het toezenden van één boek of schrift geeft recht op vermelding ; twee exemplaren, op bespreking. 121 j Berioht aan de Inschrijvers. Enkele inschrijvers verzuimden ons den prijs van hun abonnement te iaten geworden. Wij verzoeken hun dit onverwijld te doen, 't zij door postmandaat, 't zij door stor-ting op de postchekrekening n°86, op naam van « Weekbiad De Een-dracht, Antwerpen ». De prijs van n° 1 tôt Nieuwjaar is fr. 1,75. Wij doen een dringend beroep tôt onze lezers opdat zij ons blad door het werven van abonnenten zouden steunen. Proef- en propagandanummers, alsook de reeds verschenen num-mers, zenden wij op aanvraag. Een laatste Krachtsinspanning Den 24e" dezer wordt de Vlaam- ! sche Hoogeschool geopend. Eene gebeurtenis van onmete-lijke beteekenis voor ons volk ! In vredestijd zouden etmaal honderdduizend Vlamingen met vaan en wimpel juichend door de straten der Arteveldestad getogen zijn. Nu echter past geen feest. In stillen ernst zal de plechtig-heid doorgaan. De Vlamingen zullen dan, zon-der den kommer en het leed van den oorlog te vergeten, hun hart verheven gevoelen, bij het naderen hunner zedelijke bevrijding. Niemand ontgaat de gewichtig-heid van dit oogenblik. Ook den tegenstanders der ver-vlaamsching niet, zij gevoelen dat hun rijk uit gaat zijn. Aile middelen, de hatelijkste en de laagste, laster en leugen, be-dreiging en broodroof, worden kwistig door hen aangewend ; het is hun laatste kans. De overheerlijke schaar geleer-den, die hunne wetenschap, hunne werkkracht en hunne rust voor de onderneming veil hadden, is op de schandelijkste wijze aangerand geworden. Zij houden stand. De Hoogeschool bond, waar-tegen de woede der Vlaamsch-haters als tegen eene rots uiteen-spattede, zet onverschrokken zijne werking voort. De studenten zijn met onge-looflijken geestdrift bezield. Sommige ouders zijn nog om de toekomst hunner zonen be-kommerd.Dat zien de Vlaamschhaters met leedvermaak en ook worden die ouders op aile wijzen, de oneer-lijkste eerst, bewerkt. Het zal niet baten. 122 Vlamingen ! Het mag niet gezegd worden dat de Hoogeschool niet met gansch uwe instemming vervlaamscht wordt. Het mag niet lijken alsof eeh onvoldoend getal bijtreders zich lusteloos en als schoorvoetend bij de onderneming aansloot. Het Volksmanifest moet door nog duizenden onderteekend worden die onze zaak genegen zijn. De lijsten der onderteekenaars van deze solidariteitsverklaring worden nu reeds door de pers af-gekondigd.Wie iets voor de zaak over heeft late niet na, zoo hij nog niet ge-teekend heeft, zijn plicht te gaan vervullen. Het is een onvergeeflijke fout thans achterwege te blijven. Talrijke beambten, leeraars, studenten, afhankelijke personen, stellen zich aan broodroof bloot. Ons talrijk optreden alleen kan die moedige Vlamingen tegen de machtsmisbruik beschutten. Wie niet inedeteekent vergroot den hoop dergenen die als tegen ons gekant gerekend worden,door zijne onthouding versterkt hij den vijand. De bende kwaadvuurstokers is niet zoo talrijk. Zij moet van de menigte afgescheiden worden. Dewerkdadige Vlamingen moe-ten toonen niet aan hunne zijde te staan. De tegenstand kan maar geheel gebroken worden wanneer een-ieder van ons zijn plicht vervult. DE EEN DRACHT. HOOGESCHOOLBERICHTEN. VERGADERING. Het Vlaamsch-Katholiek Studentenver-bond houdt eene algemeene vergadering heden Zondag 150ctober, te 12 u. (T. U.), in het Koninklijk Atheneum te Antwerpen. Dr jur. Lodewijk Dosfel zal het woord voeren over: « De huidige Vervlaamsching der Gent-sche Hoogeschool ». LEUVEN. Het inlichtingsbureel voor ouders en studenten is niet meer geuestigd Hooge-schoolplaats doch wel: bij den heer N. Haly, 148Naamsche Vest. STUDIEBOEKEN. Als hoofdzakelijke bibliographie zullen de professoren en docenten op die werkèn wijzen, welke in de bibliotheek der Hoogeschool of in de kleinere bibliotheken der seminaries en laboratoria te vinden zijn. Echter zullen, zelfs indien de oorlogs-toestand voortduurt, een groot aantal nieuwe degelijke, vooral Hollandsche werken aangekocht worden ; ook voor het regelmatig aankomen van tijdschriften zal worden gezorgd. Met dit doel zal een bij-zondere dienst tôt stand komen, met een bureel te Brussel en een speciaal bureel, 123 verbonden aan de Hoogeschool-Biblio- theek te Gent. ( Dank zij deze inrirhting zullen de pro- j fessoren en de studenten, ook voor eigen i rekening, binnen den kortst mogelijken ( tijd, een boek uit Belgie of uit den vreemde i kunnen verkrijgen. De opgave der ver- t langde boeken en de betaling zullen ge- c schieden op het bijzonder bureel aan de \ Hoogeschool Bibliotheek te Gent. c Zulks sluit natuurlijk de gewonen aan- ( koop van boeken bij de boekhandelaars t niet uit. ( \ De Vastheid der benoemlngen van | de Professoren bij de j vervlaamschte Hoogeschool van Gent : en de blijvende geldigheid j der aldaar uitgereikte diploma's. De vervlaamschte Hoogeschool van Gent J staat er — kant en klaar. Een korps pro- ( fessoren — en van de besten — is ge- , vormden van aile kanten komen studenten toe om zich voor de leergangen te laten s inschrijven. j Logen en laster hebben den Franskiljons , evenmin gebaat als verwijten en verdacht- [ makingen. ; Ook staan ze verslagen en zijn het c hart in. . Maar zich gewonnen geven doen zij J nog niet. , lntegendeel ze hebben er nu weer wat ^ nieuws op uitgevonden. Zij verspreiden het gerucht dat de Belgische Regeering bij hare ierugkomst eenvoudig de professoren der Vlaamsche Hoogeschool afstellen en j de door hen uitgereikte diploma's ongeldig verklaren zal. : Dat is alweer kletspraat. * De Belgische Regeering zal noch professoren afstellen noch diploma's ongeldig c verklaren om de gegronde ieden dat zij dit t niet kan zonder zich boven en buiten « Recht en Wet te stellen. 2 ik bewijs het. — e * i * * r i. — De beginselen van het Volkenrecht \ verzetten zich tegen het nemen van de \ maatregelen waarmee men dreigt. Al de rechtsgeleerden die zich met de studie dier beginselen onledig hebben gehouden en het lot onderzocht hebben dat bij den terugkeer der wettige Regeering beschoren is aan de maatregelen door de bezettende Macht genomen, zijn het eens over de volgende stelling; die maatregelen hebben bindende kracht voor en moeten geeerbiedigd worden door de wettige Regeering indien zij werden inge-voerd met inachtneming der vormen en der regelen die geldig waren vôôr de bezetting. Immers, zooals Arutz (Droit des gens) doet aanmerken, « zoowel in het openbaar als in het burgerlijk recht is de opvolger door de daden van zijn voorzaat of voor-ganger gebonden ». Daaruit volgt dat indien de vervlaamsching der Hoogeschool van Gent door de bezettende Macht werd verwezenlijkt overeenkomstig de vormen en de regelen die onder het bestuur der wettige Regeering gevolgd werden, die vervlaamsching ook voor deze laatste, wanneer zij terug-keert, geldig is. Welnu het Nederlandsch werd als onderwijstaal ingevoerd op de-zelfde wijze als in 1849 het Fransch daar-toe werd verkozen, door een bestuurlijke Verordening namelijk, die gelijk staat met een Koninklijk Besluit. Daaruit volgt nog dat evenals de Fran-sche Hoogeschool van Gent geldige diploma's kon uitreiken op voorwaarde de daarbij bepaalde voorschriften na te leven, de vervlaamschte Hoogeschool daartoe, mits die zelfde voorschriften worden in acht genomen, gerechtigd is. Wil dit nu zeggen dat de wettige Regeering eeuwig en ervig gebonden blijft door zulke Verordeningen en Be-sluiten van den Bezetter en die nooit zal mogen wijzigen of intrekken? 124 Toch niet. Bij haren terugkeer bekomt le wettige Regeering de volheid van het »ezag terug dat zij vôôr den bezetting litoefendc : het staat haar derhalve vrij al le in hare afwezigheid ingevoerde maat-egelen te handhaven, te veranderen of af e schaffen. Eéne beperking wordt slechts laarbij aan de macht van deweergekeerde vettige Regeering gesteld, — maar hetiser :ene van zeer groot belang : zij is gehouden le onder de bezetting verworven rechten e eerbiedigen. Voorbeeld: De Duitsche jouvïrneur-Generaal heeft scheidsrecht-janken tôt slechting der huurgeschillen ngesteld. Het is mogelijk, ja waar-chijnlijk dat de Belgische Regeering die litzonderlijke rechtcolleges later zal af-chaffen. Die afschaffing zal niet beletten lat ook dan nog de burgers de vonnissen ran de scheidsrechtbanken onder de be-;etting bekomen als rechtsgeldige zullen Lunrien uitvoeren. Die vonnissen immers rertegenwoordigen een verworven recht. Ook met de benoemingen waardoor de irofessoren werden aangesteld en de liploma's die het afleggen der examens loor de studenten bewijzen is dat het ;eval. Evenmin als het na de afschaffing der icheidsrechtbanken aan de wettige Re-;eering veroorloofd zal zijn de verworven echten aan de vonnissen der scheidsrecht->anken verbonden te niet te doen, evenmin :al het haar, na een gebeurlijke afschaffing 1er VI. Hoogeschool, toegelaten zijn de echten te ontnemen die voor de professo-en uit hunne benoemingen en voor de tudenten uit hunne diploma's voort-doeien. • * * * II. De bepalingen der Belgische Wet leletten dat de Belgisc'he Regeering een chendende hand aan de rechten van pro-sssoren en studenten siaan zou. Eerst en vooral wat inzonderheid de liploma's betreft aan de studenten der loogescholen uitgereikt, hoort de beslis-ing over de vraag of die al of niet geldig ijn toe niet aan de Regeering maar aan en daartoe door de Wetgevende Macht il 't leven geroepen organisme. Dit orga-lisme is de bijzondere Commissie zitting loudende te Brussel welke, krachtens de vet van 10 April 1890 (art. 35), isaange-teld om de diploma's, alvorens eenig vetteelijk uitwerksel kuunen hebben, moet noet goedkeuren (enterineeren). Opdat :en diploma worde «geenterineerd» wordt lecht ééne voorwaarde vereischt : deCom-nissie moet onderzoeken of en vasistellen lat het diploma door een Hoogeschool, in [en zin van art. 32 der Wet van 1890, if door een door de Regeering aangestelde ury werd afgeleverd, na een openbaar ex-imen en met inachtneming van al deandere rettelijke voorschriften. (') Dat al die '©orschriften als bijv. de openbaarheid 1er examens te Gent zullen worden nage-eefd, hoeft niet eens gezegd. En dat de 'ervlaamschte Hoogeschool van Gent :ene Hoogeschool zal zijn in den zin welke le wet daaraan hecht is eveazeer buiten cijf. Wordt immers beschouwd als een hoogeschool... {") « elke inrichting voor • hooger onderwijs uit ten minste vier fa- ■ culteiten samengesteld, die het onderwijs ■ der Wijsbegeerte en der Letteren ; der ■ Rechten ; der physische, mathematische • en natuurlijke Wetenschappen; der Ge- • neeskunde, Heelkunde en Vroedkunde ■ bevatten, en waarvan het programma, • behoudens de gevallen bij de art. 13 en • 14 voorzien, al de leerstoffen omvat die > door de wet voor de examens in elk ► dezer vakken worden voorgeschreven. » Aan de Hoogeschool van Gent nu zul- en niet alleen gemelde vier faculteiten vorden heringericht, er worden nog een Landbouw- en een Veeartsenijschool als-nede een Technische School voor Inge-lieurs aan toegevoegd. Dat de Belgische Regeering de diploma's :e Gent behaald zou ongeldig verklaren is ius niet mogelijk. — (') Art. 38 der wet van 10 April 1890. (*) Zoo luidt art. 32, letterlijk vertaald. 125 Wellicht zal men hierop inbrengen : dat is ailes waar in de onderstelling dat de wet van 1890 van kracht blijft; maar wat zou er van de diploma's te Gent uitgereikt geworden indien de Belgische Regeering, na hare terugkomst in het land, de Commissie van interineering door een ander organisme verving of de voorwaarden voor't goedkeuren der diploma's wijzigde? Met andere woorden : kan de Belgische Regeering of de Belgische Wetgeving het besluit waardoor de Commissie van enteri-neering de te Gent uitgereikte diploma's goedkeurt niet te niet doen? Beslist antwoord ik: neen ! Hooger hebben wij reeds doen aanmerken dat de beginselen van het Volkenrecht verbieden wettig verworven rechten te krenken — wat gebeuren zou indien men de diploma's, door een geldig genomen besluit der bevoegde Commissie goedge-keurd, ongeldig verklaarde. Maar ook door de Belgische Wet wordt verboden verworven rechten te besnoeien. Art. 2 van het Burgerlijk Wetboek luidt: « De Wet beschikt alleen voor het toekomende ; zij heeft geen terugwerkende kracht ». Overeenkomstig dat artikel kan niemand die een recht heeft verworven daarvandoor eene wet worden beroofd. (') Dat is billijk. « Een wet is een gedragslijn door de Overheid voorgeschreven. Defei-ten die zich vôôr het uitvaardigen der wet vocrdeden vallen noodzakelijk buiten hsar bereik, want de mensch kan zijn gedrag niet schikken naar een wet die nog niet bestaat. Daarom, kon de wet terugwerkende kracht hebben dan zouden veiligheid en eigendom uit de samenleving verbannen zijn. » (Pand. Belg. T-XCI, p. 424, n° 3.) Passen wij nu den regel van Art. 2 B. W. toe op de verworven rechten die de studenten uit hun, overeenkomstig de Belgische wet, toegekende diploma's putten (en ook op de rechten die voor de professoren voortvloeien uit hunne, volgens het Volkenrecht onaantastbare, aanstelling), dan komen wij tôt het besluit dat de >]Belgische Regeering de voordeelen aan die diploma's (en aan het ambt van hoog-leeraar) verbonden niet kan ontnemen. Nu is 't wel waar dat de regel door Art. 2 B. W. gehuldigd geen grondwette-iijke bepaling is. Met andere woorden de Wetgever heeft, streng genomen, het recht Art. 2 over het hoofd te zien en, in uitzonderlijke gevallen, een wet met terugwerkende kracht in te voeren. Maar luisteren wij naar wat Laurent!2) daarover zegt (ik vertaal): « Al verbindt het grond-» beginsel van de niet terugwerkende » kracht der wetten den Wetgever niet » zooals een grondwettelijke regel hem » zou verbinden, toch wordt het hem » voorgehouden als een raad, als een regel » van natuurlijk recht dien de Wetgevende » Macht moet naleven. Er bestaan inder-» daad gevallen waarin de eeuwige Recht-» vaardigheid er zich tegen verzet dat de » Wetgever het verleden zou beheeren; » alhoewel de Grondwet hem dit met » verbiedt, dient hij het niet te doen » omdat hij, zulks doende, aan de wet » aile zedelijk gezag zou ontnemen zonder » hetwelk zij niets anders meer is dan » dwingelandij. 't Is wel zoo dat de » opstellers van het Wetboek het hebben » verstaan ». — In feite, trouwens, heeft de Belgische Wetgever de verworven rechten der burgers steeds met nauwgezetheid geeerbiedigd. Aïs voorbeeld bepaal ik er mij bij aan te halen de reeds hooger vermelde wet van 10 April 1890 die, in hare art. 56 en vgl., den rechtstoestand vrijwaart (;) Een voorbeeld zal dien regel verduidelijken : Het Burgerlijk Wetboek beslist dat iemand die een schat vindt op andermans grond de lielft ervan voor zich mag behouden. Een wet welkedie bepaling zou wijzigen en zou beschikken dat de schat in zijn geheel toebehooren zal aan den eigenaar van den grond kan iemand, op wiens land zulk een vondst werd gedaan vôôr de nieuwe wet, het recht niet toekennen de wederhelft van het gevondene van den vinder te eischen omdat de vinder op het deel dat hem werd afgestaan een verworven recht heeft. O Principes de droit civil T. 1. p. 214, Nr 142.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.
Dit item is een uitgave in de reeks De eendracht: weekblad voor het Vlaamsche volk behorende tot de categorie Oorlogspers. Uitgegeven in Antwerpen van 1916 tot 1918.

Bekijk alle items in deze reeks >>

Toevoegen aan collectie

Locatie

Periodes