Het Vlaamsch heelal: katholiek - zondagsblad

951488 0
02 januari 1915
close

Waarom wilt u dit item rapporteren?

Opmerkingen

Verzenden
s.n. 1915, 02 Januari. Het Vlaamsch heelal: katholiek - zondagsblad. Geraadpleegd op 21 augustus 2019, op https://hetarchief.be/nl/pid/0v89g5h85m/
Toon tekst

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

2 Januari 1915 Nr 1 38e Jaargang HET VLAAMSCH HEELAL Vrij en Onafhankelijk Kathoiiek volksgezind weekblad voor Vlaamsche en Algemeene Belangen IN8CHRIJVING8PRM8 Voor een jaar fr. 5.— Voor 6 maanden » 2.75 Voor 3 maanden » 1-50 Voor Nederland » 5.50 Voor 't Groot Hertogdom Luxemburg. . » 5.50 Voor andere landen » 7.00 Dit blad verschijnt den Zaturdag morgend.— Men teekent in bij den Uitgever en in aile postbureelen, alsooh bij de briefdragers. Hoofdopsteller : JOHAN LEEMANS Deo Juvante Vincam ! Allé artihelen en mededeelingen moeten vôôr Donderdag avond ten bureele besteld zijn, uitgenomen de aanhondigingen, die worden ingewacht tôt Vrijdag avond. Afzonderlijke nummers van dit blad zijn te bekomen ten onzen bureele, Carnotplaats 65. — I O centiemen het nummer. AANKONDIGINGEN Den regel fr. 0.20 Kleine aankondiging » 0.50 Begrafenisbericht » 5.00 Groote aankondigingen bij overeenkomst. Voor aankondigingen buiten de provincie, wende men zich tôt de Agencie II AVAS, Martelarenplaats 8, Brussel, en Beurs-plaats 8, te Parijs. Voor aile andere aankondigingen ten bureele Carnotplaats (Laar) 6S, Itorgerbout-Antwerpeu Wij wenachen aan al onze Inachrljvei-B, Leiereg«en en Lezera, van harte een zallg en gelukklg Nleuwjaar. Nieuwiaarswenschen w Mochten wij met Kerstmis aan aile lieden van goeden wil, vrede en een-dracht wenschen, met evenveel genoe-gen en overtuiging mogen wij thans het goede gebruik handhaven, mel Nieuwjaar aile heil en geluk te wenschen aan onze inschrijvers en lezers, aan allen die door den oorlog gelederi hebben en nog lijden, aan 't Vaderland en aan 't volk in 't algemeen. * * * Dit is zelfs nu meer noodig of meei gepast dan vroeger. Immers, vroegei was het slechts de nakoming van eer gewoon gebruik, en waren de wenschen toen niettemin oprecht, zij konden tocli zoo innig niet wezen als thans, vermits zij noodiger en meer gepast zijn in deze droeve oogenblikken. » * * Heel het land door is een en dezelfde ramp een einde komen stellen aan der bloei en de welvaart in handel er nijverheid, in landbouw en algemeer bedrijf, in ambachten en neringen. Ons land en ons volk waren in 't algemeer z66 gelukkig, dat de gebruikelijk( nieuwjaarswenschen van weinig te. waren en onverschillig, achteloos er zonder nadenken wierden geuit en aan genomen. Een even onverschillig « var 's gelijken » kwam dit bewijs var vriendschap bezegelen. ♦ * * In dezen oogenblik moeten de nieuwjaarswenschen meer indruk maken Eenieder immers snakt naar beten tijden, en wie die betere tijden toe wenscht, zoowel persoonlijk als in he algemeen, moet een goede vriend er welkom zijn. En die wenschen kunner thans niet anders dan welgemeend zijn want wie zou er de redding niet wen schen van duizenden huisgezinnen to ondergang en ellende gebracht ? Wi« zou er de heropleving niet wenscher van handel en nijverheid, van landbouw en algemeen bedrijf, van ambachten er neringen ? * * » In die heropleving moet ook he openbaar en bestuurlijk leven zijn dee hebben. Even als vele burgers en werk lieden, zijn nu ook vele openban besturen tôt den bedelstaf gebracht. Zi ook hebben geen voldoende inkomer meer en liggen gedrukt onder zwar< verplichtingen en noodwendigheden waaraan geen einde te bemerken is Voor hen ook moeten wij wenschen dat betere tijden zoodra mogelijk mogei aanbreken, om het openbaar leven er het algemeen welzijn te kunnei steunen. * * # Wij moeten ook wenschen dat on Vaderland vrij en onafhankelijk ui deze algemeene volksramp zou komen wij moeten wenschen dat de Koninj eenmaal aan 't hoofd van zijn volk ei van zijn land zal kunnen terug geste 1< worden en in korte jaren de heropleving van zijn volk en van zijn land zoi kunnen bijwonen en welgevallig aan schouwen. * * # Buiten dit ailes valt er nog veel t wenschen, maar wij kunnen ons t vreden stellen met deze die wij hooger hebben uitgedrukt. Indien dit ailes kon verwezentlijkt worden in den kortst mogelijken tijd, zouden wij ons mogen gelukkig achten, want het zedelijk leed dat de oorlog verwekt heeft en nog zal nalaten, zal toch gauw vergeten zijn. De Voorzienigheid heeff het aldus geschikt, dat onze treurnis niet te lang mag duren, want meer onder die treurnis dan onder de slagen der rampen zelven, zouden velen bezwijken. » * * Wij herhalen in het bijzonder die goede wenschen voor onze inschrijvers en lezers : dat het jaar 1915 voor hen een jaar van heropbeuring zij, bevrijd van ellende en tegenspoed, opdat zij door hunne eigene welvaart het lot van anderen zouden kunnen verzachten. J. L. DE TOESTAND HIER EN ELDERS ROME. — In eene samenspraak heeft kardi-naal Cagliari verklaard, dat Z. H. de Paus zich onzydig heeft gehouden in zake van den oorlog, omdat in de strijdende legers zonen der Kerk tegenovereen in 't gelid staan. Hij heeft enkel zijnen wensch kunnen uitdrukken, dat de oorlog zoo spoedig mogelijk zou eindigen. Maar de onzijdigheid sluit zijne persoonlijke gevoelens niet uit, en daarom heeft hij voor de beproefde Belgiscne bevolking dit jaar niet alleen de opbrengst van den St-Pieterspenning opgeofiferd, maar tevens eene gift gedaan van 16,000 fr., waarbij de kardinalen van bet H. College nog eene persoonlijke gift voegden van 3,000 fr. NEDERLAND. — Tôt heden was het leger van Nederland niet al te krijgshaftig ingericht. Het ging daar gelijk in meest aile landen die weinig of niets van eenen oorlog te vreezen hebben, op de meest eenvoudige wijze. Nu zal dat veranderen. De huidige rampvolle oorlog zal in aile landen andere gedachten doen ontstaan, vermits ieder land voortaan op zijne eigen krachten zal moeten rekenen om zijn zelfbestaan en zijne vrijheid te behoudeo. Indien de kazerne de voortzetting ware der scûool tôt vollediging en volmaking van den man, tôt vorming van karakter en tucht, zou de krijgsdienst niet zoo afstootelijk zijn gelijk hij tôt heden was. En de geldelijke opoflerin-gen zouden misschien vergoed worden door meer mannelijkheid ook in al de bedrijvigheden van 't openbaar leven. —o— VRANKRIJK. — Alhoewel de Franschen ook zware uitgaven te doen hebben voor hun leger, zijn zij er tôt heden in gelukt deze te dekken door de gewone en buitengewone inkomsten der begrooting. Dit wil zeggen dat zij tôt heden nog geene leening hebben moeten aangaan. Ook stemde de Kamer, — die nu te Parijs zetelt, — een krediet van dry honderd miljoen, zonder eene leening te moeten sluiten. —o— AMERIKA. — De Vereenigde Staten zorgen voortdurend voor de bevoorrading van eetwa-ren in Europa. En hun invloed moet wel groot zijn, vermits zij hunne voorwaarden weten op te leggen aan de oorlogvoerenden die van de toegezonden eetwaren niet mogen genieten. Wat de Vereenigde Staten zenden, is uitsluitend voor de burgerljjke bevolking, en dit is wel noodig ook, want deze lijdt het meest van en door de nadeelen van den oorlog. Terwijl de legers regelmatig bevoorraad en gevoed worden, moeten de burgers op eigen krachten steunen, krachten die te niet gaan bij gebrek aan werk, aan handel en nijverheid. > ENGELAND. — Het zijn niet enkel de eenvoudige vluchtelingen die goed varen bij de Engelschen, maar ook vele ambtenaars en hooggeplaatsten. Velen dezer trekken daar het 1 voile loon dat zij in België genoten, terwijl 1 degenen die hier gebleven zijn, bij gebrek aan geldmiddelen en bjj afwezigheid der hoogere besturen, geen loon meer ontvangen. Dit is eene tegenstelling die kan tellen : van den eenen kant zij die niets doen en voile loon ontvangen ; van de andere zijde, zy die werken gelijk vroeger en slechts de helft of niets van hun loon kunnen bekomen. Zulke verwarde zaken brengt de oorlog mede. 't Is misschien ' daarom dat de oorlog in het Engelsch war i heet.. Pax i Uit de Gazettenwereld Bij het nummer van heden, ontvangen onze inschrijvers den Jaarlijkschen Almanak van Het Vlaamsch Heelal. * * * De Gazet van Antwerpen is van 30 Decem- ber 1914, tôt 31 Januari 1915, verboden. * * * De eerw. heer Beyaert, rustend priester te Brugge, is vervolgd geweest voor eene brief-wisseling die hij naar het groot Engelsch dag-blad The Times zond. Door het Duitsch Krygsgerecht is hij tôt drie jaren gevang veroordeeld en naar Duitschland gevoerd, om die straf aldaar uit te doen. In West-Vlaanderen zijn vele lieden die het Engelsch machtig zijn, — GurDO Gezelle kende die taal ook opperbest, — in tegenstelling met de ontwikkelden in Limburg, die veelal Duitsch kennen. * * * Deze laatste dagen waren er bijna geene buitenlandsche bladen te bekomen. Zelfs de Duitsche bladen hadden eene groote onderbre-bing in hunne zending. Velen besloten er uit, dat er groot nieuws op handen was, maar 't is juist het tegendeel ; ze weten nu nog minder te vertellen dan vroeger. hrldebrand. Boeken en Letterkunde in Nederland Het boek i* de Hoogeschool onzer dagen. Carlyle I De boekdrukkunst is, voorwaar, eene heerlijke uitvinding ! Ge kunt u thans in uwe studiekamer opslui-ten, verre van het gewoel der wereld, en daar in de stille eenzaamheid genieten van eens anders prêt, eens anders kunst, eens anders geleerdheid. Zonder één stap te moeten verzetten, kunt ge reizen over gansch den aardbodem, grepen uit het leven vôôr u laten voorbijtrekken, leergangen volgen, werken aan uwe eigene volmaking. Wel mag er geen overwegend gewicht gehecht worden aan de, wel bezielende, maar toch doode letter. Nogtans, wanneer men in de eenzaamheid teruggetrokken is, door lust of door dwang, is het toch voor ons een groot voorrecht, van de voortbrengselen der boekdrukkunst te kunnen genieten en er het gewenschte doel : nut of verzet, te kunnen in vinden. We kunnen ons de wereld moeielijk voor-stellen zonder boeken, zonder nieuwsbladen. Zonder boeken vooral, ware 't voor de grootste meerderheid der menschen geen leven meer... Dââr weet ik van mede te spreken, hoewel mijne ondervinding slechts over een paar dagen loopt. Het boek is nu eenmaal in ons bestaan gedrongen, en we kunnen het evenmin missen als eten, drinken, of gelijk welke andere natuurlijke behoefte. In Vlaanderen — is het aan onze tweetalig-beid te wijten ? — weten wij nog betrekkelijk weinig de macht der boekdrukkunst ten goede aan te wenden. Is het wellicht ook niet omdat... ja, omdat de gewone mensch er maar al te dikwerf tegen opziet eenige spaarpennin-gen uit te geven voor de inrichting van een eigen, aardig boekenstelletje ? Dat was toch z66 vôôr den oorlog, en dat zal natuurlijk nog erger zijn nà den oorlog. En zoo de menschen den boekhandel niet ondersteunen, kan deze de boekdrukkunst niet ten goede aanwenden. In Holland, — ik kom het eens te meer te bestatigen, — is dat geheel anders. Dââr vinden schryvers en uitgevers een publiek dat gaarne hunne voortbrengselen betaalt, en dââr kàn de opvoedende macht der boekdrukkunst geheel tôt liaar recbt komen. Of ze dat wel altijd doet, blijft nader te bezien. En gedurende mijn tegen-woordig verblijf te midden onzer Noorder-broeders, heb ik me zoo wat hoofdzakelijk bezig gehouden met zulk een onderzoek, dank aan de goede welwillendheid der uitgevers die ik in de volgende regels herdenk... en herdank. II Wat we eerst in beschouwing zullen nemen, is de letterkunde voor kinderen. De uitgever A. W. Bruna & Zoon, van Utrecht, die mij éérst eene toezending deed, heeft er verstand van mooie boeken uit te ' geven voor onze kinderen. Over elk dergene die hij mij hier in mijne kluizenarij toestuurde, wil ik hier een woordje zeggen, opdat zij in ruimeren kring en naar verdienste mogen bekend geraken. Het eerste wat ik ter hand nam was De Schipbreuk van de « Libellule », naar het Fransch van Comm* Driant, dat ingenaaid 1.40 fl. en gebonden 1.90 fl. kost. De uiterlijke S verzorging laat niets te wenschen over, de druk is zeer klaar. en laat zich, zelfs voor zwakke oogen, heel prettig lezen ; de plaatjes zijn netjes afgewerkt. Het verhaal zelf herin-nert ons aan Jules Verne, maar aan een hedendaagschen Jules Verne, en het feit dat op dit oogenblik de onderzeebooten eene zoo gewichtige roi spelen in de wereldgebeurtenis-sen, kan enkel de belangstelling vermeerderen. Wel is waar stuit men hier en daar op ons onbekende vakwoorden : dat had Verne ook aan, doch men raakt er weldra vertrouwd mede, en ze belemmeren dan de lezing hoege-naamd niet meer. Aangrijpend zijn de toestan-den die men in den gezonken Libellule medemaakt, en heerlijk straalt daar het mooie, op God vertrouwende karakter van Yvonnec in door, dat zoo verheffend op den lezer werkt. Nu heb ik vôôr me eene reeks « jongens-boeken » van A. C. C. de Vletter, wiens naam zeer gunstig gekend is in deze bijzondere richting onzer letterkunde. Zeven Jongens en 'n ouwe Schuit luidt een eerste, in 't oog springende titel. Rechtuit beken ik, dat ik in dat heerlijke jongensboek (dat ingen. 1 50 fl. en geb. 1.90 fl. kost) heb zitten genieten, en ik kan me wel voorstellen hoe onze jongens het zullen uitschateren van prêt bij het medeleven aan al die leuke avonturen. Toch vind ik dat de schryver best zou gedaan hebben die moordgeschiedenis van den jongen Duitscher, met al de griezelige bijzonderheden die ze vergezellen, er uit te laten : ze werpt zoo'n donkere plek op al die heerlijke zonneschyn. Met Jopie is 't wat anders : dat is in de geschiedenis ingelijfd en mocht er niet uitblij-ven, al ware 't maar om het weldoende gevoel te midden der prêt de goede harten der knapen, vooral dat van Toon, te zien uitkomen. Ras Admiraal Snor, van denzelfden schrijver, ter hand genomen. Evenals het vorige kost dit ook ingen. 1.50 fl. en gebonden 1.90 fl. Hoewel het verhaal op zich zelven staat, vinden we er toch de ons reeds uit het vorige boek bekende persoontjes in weder, met één meer : de hartelijke, gemoedelijke ouder-ling door onze knapen met den naam van « Admiraal Snor » vereerd. Zoo by de vorige reis de tocht door Holland gaat, zien we thans ons zevental op reis naar Noorwegen, altyd even frisch, even prettig om op te volgen. De avonturen gaan hier geleidelijk en zonder « hors d'œuvre » te vormen ; de val van den auto in de diepte en de brand in het gasthof, hoe griezelig zij ook kunnen schynen, zijn toch zôôwel in bet verhaal ingeweven en zôô gelukkig ten einde gebracht, dat ze er niet kunnen gemist worden zonder nadeel. Erg leuk is de adresvergissing van den admiraal, die den lezer, evenals onze helden, wel eens even het kiekenvleesch op het lyf jaagt. Ja, 't is, evenals het voorgaande, een goed geslaagd jongensboek, dat ook ouderen van dagen met veel genot zullen lezen. De mooie reeks wordt voortgezet door Arendskop, aan denzelfden prijs als de twee vorige werken uitgegeven. Wie zich hier, voort-gaande op den titel, aan Indianen- of simili-Indianen-avonturen verwacht, heeft het erg mis. « Arendskop » is de naam van een kasteel waar ons zevental gedurende eenige weken verblyf houdt, en waar ze, te midden van andere landslieden, de Nederlandsche vlag hoog houden. Dat opvoedingsgesticht « Arendskop » is voorzeker eene uitvinding — eene mooie — van de Vletter : 't is te zakelijk, te nuttig en te menschlievend om niet uit de lucht gegrepen te zijn. Maar wat zijn die sportwed-strijden naar het leven geteekend ! Ge ziet de jongens daar vôôr u kampen en woelen, en zelfs « ruzie maken », niet als kleine « groote menschen », maar als jongens. En dàt is eene bijzondere aantrekkelijkheid in de verhalen van de Vletter. Groote Broer, van denzelfden schryver, (ingen. 0.90 fl. ; geb. 1.30 fl.) is wel mooi uitgewerkt, maar voldoet zoo wel niet na de lezing der drie vorige heerlijke boeken. 't Is een « matigheidsboek »,waarin «groote broer» door den sterken drank ten onder gebracht wordt. Er zijn onder dit opzicbt reeds zooveel « zonden » in 't licht verschenen, dat we wel mogen bekennen hoe wèl de Vletter partij heeft weten te trekken uit duizendmaal afge-schilderde toestanden. En die verdienste is niet gering te schatten ! Vervolqt Beschieting van Antwerpen w X IX De beschieting van Antwerpen schijnt vele lieden op een dwaalspoor gebracht te hebben. Voortdurend immers worden de burgers en partijleiders die hier ter stede gebleven zijn, door in Londen gevluchte Belgische gazetschrijvers aanèevallen. Volgens die heeren had i

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.

Over deze tekst

Onderstaande tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dit komt mede doordat oude drukken moeilijker te lezen zijn met software dan moderne. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Er wordt gewerkt aan verbetering van de OCR software.

Er is geen OCR tekst voor deze krant.
Dit item is een uitgave in de reeks Het Vlaamsch heelal: katholiek - zondagsblad behorende tot de categorie Katholieke pers. Uitgegeven in Borgerhout van 1878 tot 1930.

Bekijk alle items in deze reeks >>

Toevoegen aan collectie